|
Trống
Ðế
5. Performing techniques/ Kỹ
thuật diễn tấu:
 The Ðế drum is put on the ground in front of musician. Ðế drum should be beaten with two wooden sticks. The instrument can be beaten not only on the different points of drum surface but also at the frame. In such combined performing techniques, sounds and rhythms are more abundant. It is possible for the instrumentalists to beat on the middle of the drum surface, as well as on the edge of the drum surface. With the head of wooden stick, the musician beat on the surface drum and immediately takes the stick off, creating resounding and brittle sounds. That is the normal way of playing Ðế drum. If musician beat on drum and keep the stick staying on the surface, the created sounds will be dull and non-resounding. When beating on the edge of the drum surface, the drummer should beat toward sides of surface. In such case, musician can also touch a part of surface with one hand while beat the drum with another hand, consequently produces sounds that are clear sharp like the sounds of castanets. The Ðế drummer can play with 2 wooden sticks in turn, or at the same time, especially when beating at the drum frame, or at a time beat slightly with only one drum stick to accompany the singer.
Tremolo: both hands take turn to beat quickly and continuously on the surface of the drum. The sound is deafening, resounding, causing the effect of hurrying and urging. Ngón vê: hai tay thay đổi nhau gõ dùi liên tục, thật nhanh giữa mặt trống. Tiếng trống vang rền, ròn rã gây hiệu quả dồn dập, thúc bách. Pizzicato: this technique can change the timbre, causing nervous discomfort feeling. Ngón bịt : tiếng trống bịt làm màu âm thay đổi, âm thanh gợi lên sự căng thẳng, bực bội. Hand Pizzicato: the player use one hand to beat on the drum. Just after the sound vibrated, he uses the other bare hand to apply pizzicato on the surface of the drum to create dull sound. Bịt bằng tay: một tay gõ trống, âm thanh vừa vang lên, lập tức dùng tay kia bịt lên mặt trống, tiếng trống phát ra bẹt, hơi xỉn. Stick pizzicato: the player use one hand to beat on the drum. Just after the sound vibrated, he uses the end of the drum stick on other hand to apply pizzicato to cause sharp and dry sound. Bịt bằng dùi: một tay gõ trống, âm thanh vừa vang lên, lập tức dùng đuôi dùi tay kia vừa gõ bịt lên mặt trống. Tiếng trống phát ra nghe đanh, khô. Beating on the frame to highlight the contrast and create the harmony of the rhythm and the sound. There are two ways of beating on the frame: Ðánh trên tang trống: đánh lên tang trống thể hiện nổi bật sự đối lập, làm hài hòa âm thanh, tiết tấu. Có hai cách đánh trên tang trống: Tremolo: it is manipulated similarly to tremolo on the surface of the drum. However, the player strikes continuously on the frame instead. Ngón vê: cũng như ngón vê trên thân trống, hai tay thay đổi nhau gõ thật nhanh và liên tục hai bên tang trống. Róc technique: it is manipulated similarly to tremolo on the frame. However, the player strikes continuously five times in which the last one has the vibration of the total 4 previous ones, and apply it on the beginning of the beat. Ngón róc: giống như ngón vê, hai tay thay đổi gõ nhanh vào tang trống, nhưng thường là 5 tiếng một, tiếng sau cùng có độ ngân bằng 4 tiếng đầu và ở vào đầu phách, nghệ nhân gọi là ngón róc. Những ngón đánh trống Ðế thường là: The techniques of Ðế drum include: 1-Rù: (Vê is equivalent to tremolo on the string of the lute). Two drum sticks take turn to strike quickly and regularly. The head of stick is approaching the surface of the drum. 1- RÙ trống (tương đương với lối "vê" dây đàn) hai dùi đập cái trước và cái sau thật mau và thật đều, đầu dùi gần sát mặt trống. 2-Ðiểm:the stick is raised highly and then strike strongly right in the middle of the surface of the drum. Two sticks take turn to strike or strike at the same time. 2- ÐIỂM trống: dùi giơ cao, đánh mạnh thẳng xuống giữa mặt trống, cái trước cái sau đều hoặc cái sau theo liền gần sát cái trước hoặc cả hai cùng lúc. 3-Dập: the player uses the body of both drum sticks to touch on the frame of the drum at both sides. 3- DẬP tang: cả hai thân dùi trống "dập" một lượt vào tang trống ở hai phía đối diện Rhythm: players can manipulate each technique at one time. However, they often use variation of these techniques to create lively and rich sound. a. In sad background: players often manipulate each technique at one time. b. In happy background: players often use variation of these techniques to create lively and rich sound However, players never strike one by one beat to avoid creating boring sound. Về tiết tấu có khi đánh chân phương, nhưng thường đánh biến tấu cho phong phú, sôi nổi. Trường hợp buồn: thường đánh chân phương. Trường hợp vui: linh hoạt hoặc kịch tính, đánh biến tấu thêm nhiều tiếng lèo lá, thêm bớt. Dù đánh chân phương nhưng không bao giờ đánh cộc từng tiếng một mà người ta vẫn thêm những tiếng lèo lá, để tiếng trống đỡ khô khan hơn. Ton:
Ví dụ:
(394-1)
Bịt:
Ví dụ:
(396-3) Ví dụ:
(398-5) |
hi
sử dụng, người ta đặt một mặt trống xuống sàn, đối diện với
người ngồi xếp bằng. Trống Ðế phải đánh bằng hai dùi. Trống
Ðế không chỉ đánh trên mặt trống ở nhiều vị trí mà còn kết
hợp đánh vào tang trống làm cho âm thanh và tiết tấu thêm
phong phú. Trên mặt Trống Ðế, có thể đánh vào giữa mặt
trống, lại có thể đánh vào cạnh mặt trống, đánh vào mặt
trống người ta đánh bằng đầu dùi, tiếng trống nghe vang, dòn.
Ðây là cách đánh bình thường, gõ vào mặt trống và ngắt dùi
ngay. Nếu gõ vào mặt trống nhưng vẫn giữ nguyên dùi ở trên
mặt trống âm thanh sẽ không vang mà lại khô, xỉn. Ðánh vào
cạnh mặt trống, phải đánh bạt sang bên. Trường hợp nầy có
kết hợp bịt một phần mặt trống bằng tay kia, tiếng trống nghe
đanh gọn, như tiếng phách. Trống Ðế sử dụng hai dùi đánh thay
đổi lần lượt và cũng có khi đánh cả hai dùi một lúc (nhất
là khi gõ vào tang trống), cũng có lúc dùng một dùi để điểm
xuyết nhẹ nhàng cho người hát.